فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

مداخله به هنگام در حوزه شنوایی، زبان و دلبستگی کودکان ناشنوای زیر دو سال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
فاطمه نیک خو 1
سعید حسن زاده 2
غلامعلی افروز 3
ولی اله فرزاد 4
1 دکتری روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، عضو تیم کاشت حلزون شنوایی ایران، تهران، ایران
3 استاد تمام گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
10.22038/jpsr.2018.20011.1500
چکیده
هدف:
با توجه به اهمیت مداخله به هنگام و نقش تعاملات اولیه والد کودک در رشد زبان، مهارتهای ارتباطی و قابلیتهای اجتماعی هیجانی کودکان ناشنوا تدوین برنامه توانبخشی خانواده محور با هدف توانمندسازی والدین به عنوان درمانگر اصلی ضروری است.
روش بررسی:
با استفاده از نمونه ­گیری هدفمند 62 نفر از کودکان ناشنوای شدید به بالای زیر 2 سال که یا تحت عمل کاشت حلزون شنوایی قرار گرفته بودند و یا کاندید دریافت کاشت حلزون شنوایی بودند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و شاهد قرار گرفتند. آزمودنی­ های گروه آزمایش از برنامه جامع توانبخشی خانواده محور بهره بردند. برای بررسی مهارت های ارتباطی و اجتماعی هیجانی از ابزارهای آزمون طبقه­ بندی عملکرد شنیداری (Categories of Auditory Performance; CAP)، نیمرخ مقیاس رشدی رفتار نمادین و ارتباط/ سیاهه کودک نوزاد (Communication and Symbolic Behavior Scale Developmental Profile/infant toddler checklist; CSBSDP) و پرسشنامه سنین و مراحل اجتماعی – هیجانی  (Ages and Stages Questionnaire- Social Emotional; ASQ SE) استفاده شد.
یافته ­ها:
تحلیل داده‌ها‌ به روش تحلیل واریانس دو عاملی با اندازه­ گیری مکرر حاکی از آنست که برنامه جامع توانبخشی خانواده محور در افزایش نمرات مهارت های ارتباطی و اجتماعی هیجانی کودکان ناشنوای شرکت کننده در پژوهش موثر بوده است. همچنین در مرحله پیگیری نیز اثربخشی این برنامه بر متغیرهای وابسته پژوهش پایدار است.
نتیجه­ گیری:
نتیجه پژوهش حاضر حاکی از تاثیر برنامه جامع توانبخشی خانواده محور بر رشد مهارت های ارتباطی و اجتماعی هیجانی درکودکان ناشنوا می ­باشد. لذا کاربرد این برنامه در مراکز توانبخشی کودکان ناشنوا توصیه می شود. 
 
کلیدواژه‌ها
برنامه جامع توانبخشی خانواده محور
مهارت های ارتباطی
مهارت های اجتماعی هیجانی
کودکان ناشنوا
موضوعات
  1. Nikolopoulos T, Vlastarakos P. Treating options for deaf children. Early Hum Dev 2010; 86(11): 669-74.
  2. Netten A, Rieffe C, Theunissen S, Soede w, et al. Early identification: Language skills and social functioning in deaf and hard of hearing preschool children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2015; 10(4): 2221-26.
  3. Meltzoff A, Kuhl P, Movellan J. Foundations for a new science of learning. Science 2009; 325(5938): 284-88.
  4. Kuhl P. Is speech learning gated by the social brain? Dev Sci 2007; 10(1): 110-20.
  5. Barker D, Quittner A, Fink N, Eisenberg S, Tobey E, Niparko J. Predicting behavior problems in deaf and hearing children: The influences of  language, attention, and parent-child communication. Dev Psychopathol 2009; 21(2): 373-92.
  6. Van IJzendoorn M, Dijkstra J, Bus A. Attachment, intelligence, and language: A meta-analysis. Soc Dev 1995; 4(2): 115-28.
  7. Nicholas, J, Geers A. Will they catch up? The role of age at cochlear implantation in the spoken language development of children with severe to profound hearing loss. J Speech, Lang, Hear Res 2007; 50(4): 1048-62.
  8. Calderon R, Greenberg M. Social and emotional development of deaf children: Family, school, and program effects New York: Oxford University Press; 2003:177-189.
  9. Martineau G, Lamarche P, Marcoux S, Bernard P. The effect of early intervention on academic achievement of hearing-impaired children. Early Education Development 2001; 12(2): 275-89.
  10. Reichmuth K, Andrea J, Embacher A, Matulat P, et al. Responsive parenting intervention after identification of hearing loss by Universal Newborn Hearing Screening: The concept of the Muenster Parental Programme. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2013; 77(12): 2030-39.
  11. Spencer P. Individual differences in language performance after cochlear implantation at one to three years of age: Child, Family, and Linguistic Factors. J Deaf Stud Deaf Educ 2004; 9(4): 395-412.
  12. Lenneberg E. Biological foundations of language New York: Wiley; 1967: 379-96.
  13. Hull H. Introduction to aural rehabilitation Abingdon: Plural Publishing; 2010: 138-171.
  14. Baudonck N, Dhooge I, Haeseleer E, Van L. A comparison of the consonant production between Dutch children using cochlear implants and children using hearing aids. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2010; 74(4): 416-21.
  15. Strong C, Clark T, Johnson D, Watkins S, et al. SKI HI home-based programming for children who are deaf or hard of hearing: Recent research findings. The Transdisciplinary Journal 1994; 4(4): 319-32.
  16. Shanahan L. the John Tracy clinic: Opportunities for deaf children. J Todays Speech 1965; 13(3): 17-21.
  17. Med El. 2014. Retrieved from http:// www. medel. com/us/bridge-downloads
  18. Cochlear. 2014. Retrieved from http://www. cochlear.com/wps/wm/connect/uk/home/support/rehabilitation.
  19. Sarmad Zohre, Bazargan Abbas, Hejazi Elahe. Reaserch methods in behavioral science Tehran: Agah; 1997: 374-81.
  20. Archbold S, Lutman M, Marshalll D. Categories of auditory performance. Rhinology and Laryngology 1995; 166: 312-14.
  21. Archbold S, Lutman M, Nikolopolous T. Categories of auditory performance: inter user reliability. Brit J Audiol. 1998: 32(1): 7-12.
  22. Hassanzadeh S. The psychometric properties of the Persian version of categorization of auditory performance II and speech intelligibility rating scales in cochlear-implanted deaf children 2015; 23(6): 76-84. [Persian]
  23. Wetherby A, Goldstein H, Cleary J, Allen L, Kublin K. Early identification of children with communication disorders: Concurrent and predictive validity of the CSBS Developmental Profile. Infants and Young Children. 2003; 16(2):161– 174.
  24. Ages and Stages Questionnaires. 2014. Retrieved from http://agesandstages.com/what-is asq/why-screen/.
  25. Hintermair M. Parental resources, parental stress, and socio emotional development of deaf and hard of hearing children.  J Deaf Stud Deaf Educ 2006; 11(4): 493-513.
  26. Pressman L, Pipp-Siegel S, Yoshinaga-Itano C, Deas A. Maternal sensitivity predicts language gain in preschool children who are deaf and hard of hearing. J Deaf Stud Deaf Educ 1999; 4(4): 294-304.
  27. Jackson C. Family supports and resources for parents of children who are deaf or hard of hearing. Am Ann Deaf 2011; 156(4): 343-62.
  28. DesGeorges J. Family perceptions of early hearing, detection and intervention systems: Listening to and learning form families. Ment Retard Dev Disabil Res Rev 2003; 9(2): 89-93.
  29. Loots G, Devise I.  The use of visual tactile communication strategies by deaf and hearing fathers and mothers of deaf infants. J Deaf Stud Deaf Educ 2003; 8(1): 31-42.
  30. Masataka N. Development of communicative behavior as a precursor of spoken language in hearing infants, with implications for deaf and hard-of-hearing infants. In Advances in the spoken language development of deaf and hard-of hearing children, edited by Spencer P, Marschark M. Oxford: Oxford University Press; 2006: 42-63.
  31. Thompson R. Early attachment and later development: Familiar questions, new answers. In Handbook of attachment: Theory, research, and clinical applications (2nd ed), edited by Cassidy J, Shaver P. New York: Guilford Press; 2008: 348-65.
  32. Lederberg A, Mobley C. The effect of hearing impairment on the quality of attachment and mother–toddler interaction. Child Dev 1990; 61: 1596-1604.
  33. Uziel A, Sillon M, Vieu A, Artieres F, et al. Ten-year follow-up of a consecutive series of children with multichannel cochlear implants. Otol Neurotol 2007; 28(5): 615–28.
  34. Horwitz S, Irwin M, Briggs G, Heenan J, et al. Language delay in a community cohort of young children. J Am Acad Child Adolesc. 2003; 42: 932-40.
  35. Kennedy C, McCann D, Campbell M, Law C, Mullee M, Petrou S. Language ability after early detection of permanent childhood hearing impairment. N Engl J Med 2006; 18(35): 2131-41.
  36. Feldman R. Parent-infant synchrony: A bio-behavioral model of mutual influences in the formation of affiliative bonds. Monogr Soc Res Child Dev 2012; 77(2): 42-51.
  37. Bornstein M. Parenting infants. In Handbook of parenting, children and parenting. Mahwah: Lawrence Erlbaum Associates; 2002: 3-43.
  38. Kushalnagar P, Krull K, Hannay J, Mehta P, et al. Intelligence, parental depression, and behavior adaptability in deaf children being considered for cochlear implantation. J Deaf Stu Deaf Educ 2007; 12(3): 335-49.
  39. Yoshinaga-Itano C, Baca R, Sedey, A. Describing the trajectory of language development in the presence of severe-to-profound hearing loss: a closer look at children with cochlear implants versus hearing aids. Otol Neurotol 2010; 31(8), 1268-74.
  40. Daneshi A, Hassanzadeh S, Farhadi M. Cochlear implantation in children with Waardenburg syndrome. J Laryngol Otol 2005; 119(9): 719-23.
  41. Martines F, Martines E, Ballacchino A, Salvago P. Speech perception outcomes after cochlear implantation in prelingually deaf infants: The Western Sicily experience. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2013; 77(5): 707-713.
  42. Phillips L, Hassanzadeh  S, Kosaner  J, Martin J. Comparing auditory perception and speech production outcomes: non-language specific assessment of auditory perception and speech production in children with cochlear implants. Cochlear Implants Int 2009; 10(2): 92-102.
  43. Tait L, De Raeve L, Nikolopoulos T. Deaf children with cochlear implants before the age of 1 year: comparison of preverbal Communication with normally hearing children. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2007; 71(10): 1605-611.

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی
دوره 7، شماره 1
بهار 1397
صفحه 57-68