فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

تاثیر تمرینات مربع گام برداری بر قدرت، تعادل، انعطاف‌پذیری و کیفیت زندگی مردان سالمند

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امجد آل جاسم 1
نادر رهنما 2
1 دانشجوی دکتری آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استاد گروه آسیب شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22038/jpsr.2026.89636.2721
چکیده
هدف:
افزایش سن علی‌رغم آن‌که فرآیندی طبیعی و زیستی است، اغلب با افت پیش‌رونده در عملکردهای جسمانی، شناختی و روانی همراه است. نقش فعالیت‌های بدنی منظم و ساختاریافته در حفظ عملکرد فیزیکی، ارتقای سلامت روان و بهبود کیفیت زندگی مورد تأیید قرار گرفته است؛ لذا هدف تحقیق حاضر تعیین تاثیر تمرینات مربع گام برداری بر قدرت، تعادل، انعطاف‌پذیری و کیفیت زندگی مردان سالمند بود.
روش بررسی: این تحقیق از نوع کارآزمایی تصادفی کنترل شده است. تعداد 30 نفر از مردان سالمند به‌صورت هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی و مساوی به دو گروه تجربی (سن: 4/8±72/3 سال، قد: 6±169/3 سانتی‌متر، وزن: 9/7±76/7 کیلوگرم) و کنترل (سن: 5/5±72/6 سال، قد: 3/3±167/3 سانتی‌متر، وزن: 6±75/7 کیلوگرم) تقسیم شدند. قبل و بعد از برنامه تمرینات مربع گام برداری (هشت هفته با تواتر سه جلسه یک‌ساعته در هفته)، قدرت عضلات همسترینگ و چهارسر رانی (دینامومتر دستی ساخت آمریکا)، تعادل ایستا (شارپند رومبرگ)، انعطاف‌پذیری (آزمون بشین و برس) آزمودنی‌ها ارزیابی شد. داده‌ها با استفاده از آزمون آنالیز واریانس داده های تکراری با نرم‌افزار Open Source (JAMOVI) تحلیل شد (0/05>p).
یافته‌ها:
بهبودی قابل‌ملاحظه‌ای در قدرت عضلات چهارسر رانی پای راست (p < 0.001,η2= 0.74) و چپ (p < 0.003, η2= 0.33) ، قدرت عضلات همسترینگ پای راست (p < 0.001, η2= 0.43) و چپ ( p < 0.001, η2= 0.50)، تعادل ایستای پای برتر (p < 0.001, = 0.53) و غیربرتر با چشمان باز (p <0.001, η2= 0.63)، تعادل ایستای پای برتر (p < 0.001, η2= 0.5) و غیربرتر با چشمان بسته (p < 0.001, = 0.73)، انعطاف‌پذیری (p < 0.001, η2= 0.59) و کیفیت زندگی (p < 0.001, η2= 0.53) آزمودنی‌های گروه تجربی پس از هشت هفته تمرینات مربع گام برداری مشاهده شد، اما در گروه کنترل تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (0/05<p) اثر متقابل گروه و زمان آزمون برای تمامی متغیرهای پژوهش معنادار بود.
نتیجه‌گیری:
از یافته‌های تحقیق حاضر می‌توان نتیجه گرفت که تمرینات مربع گام برداری موجب بهبودی متغییرهای مرتبط با سلامت و کیفیت زندگی مردان سالمند به ویژه تعادل پای غیر برتر و برتر با چشمان بسته و انعطاف پذیری می شود، بنابراین توصیه می شود در جهت پیشگیری از بروز آسیب ها و ارتقای سلامت در برنامه تمرینی سالمندان گنجانده شود.
کلیدواژه‌ها
قدرت
تعادل
تمرینات مربع گام برداری
کیفیت زندگی
پیشگیری از آسیب
  1. Erkkinen MG, Kim MO, Geschwind MD. Clinical Neurology and Epidemiology of the Major Neurodegenerative Diseases. Cold Spring Harb. Perspect. Biol. 2018; 10: a033118.
  2. United Nations, Department of Economic Affairs, Population Division. World Population Ageing 2015. New York: United Nations.
  3. Schlicht J, Camaione DN, Owen SV. Effects of Intense Strength Training on Standing Balance, Walking Speed, and Sit-to-Stand Performance in Older Adults. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2001; 56(5): M281–M286.
  4. Bergen G, Stevens MR, Burns ER. Falls and Fall Injuries among Adults Aged≥ 65 Years—United States, 2014. Morb. Mortal. Wkly Rep 2016; 65(37): 993-998.
  5. Burns E, Kakara R. Deaths from Falls among Persons Aged ≥ 65 Years—United States, 2007–2016. Morb. Mortal. Wkly Rep 2018; 67(18): 509-514.
  6. Veronese N, Kolk H, Maggi S. Epidemiology and Social Impact of Fragility Fractures. In: Falaschi P, Marsh D., editors. Orthogeriatrics: Management of Older Patients with Fragility Fractures. Springer; Berlin/Heidelberg, Germany: 2021; 19-34.
  7. Schick S, Heinrich D, Graw M, Aranda R, et al. Fatal Falls in the Elderly and the Presence of Proximal Femur Fractures. Int J Legal Med. 2018; 132(6): 1699-1712.
  8. Ambrose AF, Cruz L, Paul G. Falls and Fractures: A Systematic Approach to Screening and Prevention. Maturitas. 2015; 82(1): 85-93.
  9. Hita-Contreras F, Martínez-Amat A, Lomas-Vega R, Álvarez P, Aránega A, Martínez-López E, Mendoza N. Predictive Value of Stabilometry and Fear of Falling on Falls in Postmenopausal Women. Climacteric. 2013(5); 16: 584-589.
  10. Moreland JD, Richardson JA, Goldsmith CH, Clase CM. Muscle Weakness and Falls in Older Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Am Geriatr Soc 2004; 52(7): 1121-1129.
  11. Papalia GF, Papalia R, Diaz Balzani LA, Torre G, et al. The Effects of Physical Exercise on Balance and Prevention of Falls in Older People: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med 2020; 9(8): 2595.
  12. Fisseha B, Janakiraman B, Yitayeh A, Ravichandran H. Effect of Square Stepping Exercise for Older Adults to Prevent Fall and Injury Related to Fall: Systematic Review and Meta-Analysis of Current Evidences. J Exer Rehabil. 2017; 13(1): 23-29.
  13. Boa Sorte Silva NC, Gill DP, Gregory MA, Bocti J, Petrella RJ. Multiple-Modality Exercise and Mind-Motor Training to Improve Mobility in Older Adults: A Randomized Controlled Trial. Exp. Gerontol. 2018;103: 17-26.
  14. Boa Sorte Silva NC, Gill DP, Owen AM, Liu-Ambrose T, et al Cognitive Changes Following Multiple-Modality Exercise and Mind-Motor Training in Older Adults with Subjective Cognitive Complaints: The M4 Study. PLoS ONE  2018; 13(4): e0196356.
  15. Shigematsu R, Okura T. A novel exercise for improving lower-extremity functional fitness in the elderly. Aging Clin. Exp. Res 2006; 18(3): 242-248.
  16. Teixeira CV, Gobbi S, Pereira JR, Vital TM, et al. Effects of Square-Stepping Exercise on Cognitive Function in Older Adults. Psychogeriatrics 2013; 13(3): 148-156.
  17. Shigematsu R, Okura T, Nakagaichi M, Tanaka K, et al. Square-Stepping Exercise and Fall Risk Factors in Older Adults: A Single-Blind Randomized Controlled Trial. J. Gerontol. A Biol Sci Med Sci. 2008; 63(1): 76-82.
  18. Cha HJ, Kim KB, Baek SY. Square-stepping exercise program effects on fall-related fitness and BDNF levels in older adults in Korea: a randomized controlled trial. Int J Environ Res Public Health. 2022; 19(12): 7033.
  19. Asady Samani Z, Rahnama N, Reisi J, Lenjan Nejadian Sh. Effect of 3 Months Square Stepping Exercise and Resistance Training on Postural Balance and Fear of Falling in Elderly Woman. Sport Medicine Studies. Spring & Summer 2019; 11(25): 59-80. [Persian]
  20. Shigematsu R, Okura T. A novel exercise for improving lower-extremity functional fitness in the elderly. Aging Clin Exp Res. 2006; 18(3): 242-248.
  21. Mohseni S, Nezakat-Alhosseini M, Safavi Homami S. The effect of Pilates and square-stepping exercises on physical and cognitive functions related to falling and fear of falling in elderly women. Adv Cogn Sci. 2022; 23 (4):72-85.
  22. Shin S, Demura, S. Effective tempo of the step test for dynamic balance ability in the elderly. J Physiol Anthropol. 2007; 26(6): 563-567.
  23. Garrett NA, Brasure M, Schmitz KH, et al. Physical inactivity: direct cost to health plan. Am J Prev Med. 2004; 27(4):304-309
  24. Brachs JS, Simonsick EM, Kritchevsky S, Yaffe K, Newman AB. The association between physical function and lifestyle activity and exercise in the health, aging and body composition study. J Am Geriatr Soc 2004; 52(4): 502-509
  25. Sheikholeslam R, Mohamad A, Mohammad K, Vaseghi S. Noncommunicable disease risk factors in Iran. Asia Pac J Clin Nutr. 2004; 13(Suppl 2): S100
  26. Rahnama N, Bambaeichi E, Jafari A. The Effect of 10 Weeks’ Resistance Training on Muscle Strength in Patients with Prostate Cancer. Sport Physiology. Spring 2016; 8 (30): 17-32.
  27. Rahnama. N, Bambaeichi. E, Sadeghipour. H.R. Does resistance training has effect on the balance and flexibility of patients with prostate cancer?. Sport Medicine Studies. Spring & Summer 2016; 7 (19): 63-76. [Persian]
  28. Jamali Baraijani S, Rahnama N, Abrishamkar S. The effect of eight weeks Pilates exercises on pain and quality of life in patients with spondylolysis. Pars J Med Sci 2019; 17(1): 33-41.
  29. Peterson MD, Rhea MR, Sen A, Gordon PM. Resistance exercise for muscular strength in older adults: a meta-analysis. Ageing Res Rev. 2010; 9(3): 226-237.
  30. McMullan II, McDonough SM, Tully MA, Cupples M, et al. The association between balance and free-living physical activity in an older community-dwelling adult population: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health. 2018;18(1):1-21.
  31. Goldspink G. Gene expression in skeletal muscle. Biochem Soc Trans 2002; 30(2): 285-290.
  32. Cooper R, Mishra GD, Kuh D. Physical activity across adulthood and physical performance in midlife: findings from a British birth cohort. Am J Prev Med 2011; 41(4): 376-384
  33. Rochester Rochester L, Howe T, Waters M, Dawson P. Exercise for improving balance in older people. Cochrane Database Syst Rev 2007; (4): CD004963
  34. Park JH, Yoo YK. Improvements in flexibility and balance through square stepping. J Rehabil Res. 2019;45(3):152-160.
  35. Martínez-Aguilar GE, González-Sánchez M, Martínez-Fernández JR. Effects of square stepping exercise in older adults: a randomized controlled trial. BMC Geriatr. 2023; 23(1): 17.
  36. Teixeira, C.V.L., Gobbi, S., Pereira, J.R., Ueno, D.T., Shigematsu, R. and Gobbi, L.T.B. SSE and functional fitness. Geriatrics & Gerontology International. 2013; 13 (4): 842-848.
  37. Nokham R, Kitisri C.  Effect of square-stepping exercise on balance in older adults: A systematic review and meta-analysis. J Phys Fitness Sports Med. 2017; 6(3):183-190.
  38. Choi J, Ahn S, Kim D. The effect of square stepping exercise on depression and balance in older adults. Aging Ment Health. 2022; 26(5): 987-993
فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی
دوره 15، شماره 1
بهار 1405
صفحه 56-70