هدف: استئوآرتریت زانو یک پاتوفیزیولوژی پیچیده بوده که بر مفاصل و ساختارهای مفصلی متعدد تأثیر می‌گذارد. هدف این پژوهش مقایسه هشت هفته تمرینات تحریک الکتریکی-عضلانی (EMS) و آب‌درمانی بر درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به استئوآرتریت زانو (OA) زانو بود.
روش بررسی:
پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه زنان منطقه 8 شهر تهران که مبتلا به آرتروز زانو بودند، تشکیل دادند. 45 زن مبتلا به آرتروز زانو (45-55 ساله) به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه تمرینات EMS (15 نفر)، آب‌درمانی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت 8 هفته و هر هفته دو جلسه 30 دقیقه‌ای تمرینات خاص خود را انجام دادند. درد و کیفیت زندگی به ترتیب با مقیاس دیداری درد (VAS) و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آزمون کوواریانس در سطح معنی‌داری 05/0 تحلیل شدند.
یافته‌ها: بین قبل و بعد از تمرینات در خصوص درد در گروه EMS (η²=0/84، P=0/001) و آب درمانی (η²=0/8، P=0/001) و کیفیت زندگی در گروه EMS (η²=0/68، P=0/001) و آب درمانی (η²=0/8، P=0/001) تفاوت معنادار بود. در رابطه با درد، پس از کنترل اثر نمرات پیش‌آزمون، نتایج آزمون تحلیل کواریانس نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه‌ها در نمرات درد (η²=0/8، P=0/001, F_2,41=86/167) و کیفیت زندگی (η²=0/84، P=0/001, F_2,41=34/115) با اندازه اثر بالا مشاهده شد. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که در خصوص درد، اختلاف میانگین گروه EMS نسبت به گروه کنترل (3/593)، نسبت به گروه آب درمانی (1/776) است (0/001=P). در خصوص کیفیت زندگی اختلاف میانگین گروه EMS نسبت به گروه کنترل (13/184) و نسبت به گروه آب درمانی (5/947) است (0/001=P). به این ترتیب هر دو روش آب درمانی و EMS بر بهبود درد و کیفیت زندگی موثر بوده‌اند، اما اختلاف میانگین آب درمانی و EMS در بهبود کیفیت زندگی 5/947 و در خصوص کاهش درد 1/817 بوده است، بنابراین تمرینات EMS نسبت به آب درمانی، موجب بهبودی بیشتری در درد و کیفیت زندگی شده است.      
نتیجه‌گیری:
هر دو برنامه تمرینی بر بهبود درد و کیفیت زندگی موثر بودند، اما نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که تمرینات EMS در بهبود درد و کیفیت زندگی زنان موثرتر از تمرینات آب درمانی بود. به درمانگران و مربیان ورزشی توصیه می‌شود از این تمرینات استفاده کنند.