فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

مقایسه هشت هفته تمرینات EMS و آب‌درمانی بر درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به استئوآرتریت زانو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مریم خادمی 1
علیرضا ایزدی 2
عبدالرسول دانشجو 3
1 کارشناسی ارشد گروه آسیب‌شناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار بیومکانیک وآسیب های ورزشی، گروه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22038/jpsr.2026.89842.2723
چکیده
هدف: استئوآرتریت زانو یک پاتوفیزیولوژی پیچیده بوده که بر مفاصل و ساختارهای مفصلی متعدد تأثیر می‌گذارد. هدف این پژوهش مقایسه هشت هفته تمرینات تحریک الکتریکی-عضلانی (EMS) و آب‌درمانی بر درد و کیفیت زندگی زنان مبتلا به استئوآرتریت زانو (OA) زانو بود.
روش بررسی:
پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را کلیه زنان منطقه 8 شهر تهران که مبتلا به آرتروز زانو بودند، تشکیل دادند. 45 زن مبتلا به آرتروز زانو (45-55 ساله) به‌صورت در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی در سه گروه تمرینات EMS (15 نفر)، آب‌درمانی (15 نفر) و کنترل (15 نفر) قرار گرفتند. گروه تجربی به مدت 8 هفته و هر هفته دو جلسه 30 دقیقه‌ای تمرینات خاص خود را انجام دادند. درد و کیفیت زندگی به ترتیب با مقیاس دیداری درد (VAS) و پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی اندازه‌گیری شد. داده‌ها با آزمون کوواریانس در سطح معنی‌داری 05/0 تحلیل شدند.
یافته‌ها: بین قبل و بعد از تمرینات در خصوص درد در گروه EMS (η2=0/84، P=0/001) و آب درمانی (η2=0/8، P=0/001) و کیفیت زندگی در گروه EMS (η2=0/68، P=0/001) و آب درمانی (η2=0/8، P=0/001) تفاوت معنادار بود. در رابطه با درد، پس از کنترل اثر نمرات پیش‌آزمون، نتایج آزمون تحلیل کواریانس نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه‌ها در نمرات درد (η2=0/8، P=0/001, F2,41=86/167) و کیفیت زندگی (η2=0/84، P=0/001, F2,41=34/115) با اندازه اثر بالا مشاهده شد. نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که در خصوص درد، اختلاف میانگین گروه EMS نسبت به گروه کنترل (3/593)، نسبت به گروه آب درمانی (1/776) است (0/001=P). در خصوص کیفیت زندگی اختلاف میانگین گروه EMS نسبت به گروه کنترل (13/184) و نسبت به گروه آب درمانی (5/947) است (0/001=P). به این ترتیب هر دو روش آب درمانی و EMS بر بهبود درد و کیفیت زندگی موثر بوده‌اند، اما اختلاف میانگین آب درمانی و EMS در بهبود کیفیت زندگی 5/947 و در خصوص کاهش درد 1/817 بوده است، بنابراین تمرینات EMS نسبت به آب درمانی، موجب بهبودی بیشتری در درد و کیفیت زندگی شده است.
نتیجه‌گیری:
هر دو برنامه تمرینی بر بهبود درد و کیفیت زندگی موثر بودند، اما نتایج آزمون تعقیبی بونفرونی نشان داد که تمرینات EMS در بهبود درد و کیفیت زندگی زنان موثرتر از تمرینات آب درمانی بود. به درمانگران و مربیان ورزشی توصیه می‌شود از این تمرینات استفاده کنند.
کلیدواژه‌ها
آب‌درمانی
تحریک الکتریکی-عضلانی (EMS)
درد
کیفیت زندگی
زانو
  1. Duong V, Oo WM, Ding C, Culvenor AG, Hunter DJ. Evaluation and treatment of knee pain: a review. Jama, 2023; 330(16): 1568-1580.‏
  2. Hsu H, Siwie, RM. Knee osteoarthritis.‏ 2018, 30(6): 168-180.‏
  3. Long H, Liu Q, Yin H, Wang K, et al. Prevalence trends of site-specific osteoarthritis from 1990 to 2019: findings from the global burden of disease study. Arthritis & Rheumatology, 2022; 74(7): 1172-1183.‏
  4. Samut G, Dinçer F, Özdemir O. The effect of isokinetic and aerobic exercises on serum interleukin-6 and tumor necrosis factor alpha levels, pain, and functional activity in patients with knee osteoarthritis. Modern rheumatology, 2015; 25(6): 919-924.‏
  5. Hunter DJ, & Eckstein F. Exercise and osteoarthritis. Journal of anatomy, 2009; 214(2): 197-207.‏
  6. Bispo VA, Bastos JAI, Almeida CCD, Modesto KAG, et al. The effects of neuromuscular electrical stimulation on strength, pain, and function in individuals with knee osteoarthritis: a systematic review with meta-analysis. Fisioterapia E Pesquisa, 2022; 28: 416-426.‏
  7. Turner MN, Hernandez DO, Cade W, Emerson, CP, et al. The role of resistance training dosing on pain and physical function in individuals with knee osteoarthritis: a systematic review. Sports health, 2020; 12(2): 200-206.‏
  8. Hochberg MC, Altman RD, April KT, Benkhalti M, et al. American College of Rheumatology 2012 recommendations for the use of nonpharmacologic and pharmacologic therapies in osteoarthritis of the hand, hip, and knee. Arthritis care & research, 2012; 64(4): 465-474.‏
  9. Alnahdi AH, Zeni JA, Snyder-Mackler L. Muscle impairments in patients with knee osteoarthritis. Sports health, 2012; 4(4): 284-292.‏
  10. Anwer S, Alghadir A. Effect of isometric quadriceps exercise  on  muscle  strength, pain,  and  function in patients with knee osteoarthritis: a randomized controlled study. Journal of physical therapy science, 2014; 26(5): 745-748.‏
  11. Manheim LM, Dunlop D, Song J, Semanik P, et al. Relationship between physical activity and health-related utility among knee osteoarthritis patients. Arthritis care & research, 2012; 64(7): 1094-1098.‏
  12.  Zeng C, Yang T, Deng ZH, Yang Y, et al. Electrical stimulation for pain relief in knee osteoarthritis: systematic review and network meta-analysis. Osteoarthritis and cartilage, 2015; 23(2): 189-202.‏
  13.  Kawano MM, Araújo ILA, Castro MC, Matos MA. Assessment of quality of life in patients with knee osteoarthritis. Acta ortopedica brasileira. 2015; 23(6), 307-310.‏
  14.  Bartels EM, Juhl CB, Christensen R, Hagen KB, et al. Aquatic exercise for the treatment of knee and hip osteoarthritis. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016; (3).‏
  15.  Lei C, Chen H, Zheng S, Pan Q, et al. The efficacy and safety of hydrotherapy in patients with knee osteoarthritis: a meta-analysis of randomized controlled trials. International Journal of Surgery, 2024; 110(3): 1711-1722.‏
  16.  Teschler M, Mooren FC. (Whole-Body) Electromyostimulation, muscle damage, and immune system: a mini review. Frontiers in Physiology, 2019; 10: 1461.‏
  17.  Brigatto FA, Braz TV, da Costa Zanini TC, et al. Effect of resistance training frequency on neuromuscular performance and muscle morphology after 8 weeks in trained men. The Journal of Strength & Conditioning Research, 2019; 33(8), 2104-2116.
  18.  ‏Kast S, Kemmler W, Roemer FW, Kohl M, et al. Effectiveness of whole-body electromyostimulation on knee pain and physical function in knee osteoarthritis: a randomized controlled trial. Scientific Reports, 2024; 14(1): 20804.‏
  19.  Etesami OS, ZolAktaf V, Esmaili H. Comparison of the effect of 8 weeks of exercise therapy in land and water therapy on functional activities of elderly women with knee osteoarthritis, Iranian Journal of Aging, 2012; 17(2): 154-169. [Persian]
  20.  Briggs-Price S, Mills G, Houchen-Wolloff L, Daynes E, et al. The effects of combining electrical stimulation of the calf and thigh muscles on WOMAC pain in knee osteoarthritis: A double-blind, randomised, sham-controlled trial. Osteoarthritis and Cartilage Open, 2025, 7(2), 100607.‏
  21.  Begum MR, Hossain MA. Validity and reliability of visual analogue scale (VAS) for pain measurement. Journal of Medical Case Reports and Reviews. 2019; 2(11).
  22.  Yao G, Chung CW, Yu CF, Wang JD. Development and verification of validity and reliability of the WHOQOL-BREF Taiwan version. Journal of the Formosan Medical Association. 2002; 101(5):342-351.
  23.  Lin X, Hu Y, Sheng Y. The Effect of Electrical Stimulation Strength Training on Lower Limb Muscle Activation Characteristics During the Jump Smash Performance in Badminton Based on the EMS and EMG Sensors. Sensors. 2025; 25(2): 577.
  24.  Kersten J, Niels T, Tomanek A, Baumann FT. Short-term WB-EMS in Cancer Patients: Positive Effects After 2 Weeks of Exercise—A Single-arm Trial. Integrative Cancer Therapies, 2025; 24: 15-34.
  25. Haghighi M, Miri H, Parkaha S. Comparing the effects of quadriceps strengthening exercises and combined exercises on pain, balance, quality of life and relative strength in women aged 50 to 60 years with osteoarthritis, Journal of Research in Sports Rehabilitation, 2024; 1(1). (Persian)
  26.  Ahmadpour M. Neuromuscular electrical stimulation in the elderly: Multimodal applications of electrical stimulation in the rehabilitation of the elderly, Lifespan Theory, 2024; 2(2): 71-83. (Persian)
  27.  Carvalho MT, Guesser Pinheiro VH, Alberton CL. Effectiveness of neuromuscular electrical stimulation training combined with exercise on patient‐reported outcomes measures in people with knee osteoarthritis: A systematic review and meta‐analysis. Physiotherapy Research International. 2024; 29(1): e2062.
  28.  Shasha Li , Bo Yu, Dong Zh, Chengqi, He, et al. Electromagnetic simulation fields for treating osteoarthritis, Cochrane Database Syst Rev 2013; 14 (12): CD003523.
  29.  Park S, Min S, Park SH, Yoo J, Jee YS. Influence of isometric exercise combined with electromyostimulation on inflammatory cytokine levels, muscle strength, and knee joint function in elderly women with early knee osteoarthritis. Frontiers in physiology, 2021; 12: 688260.‏
  30.  Montisci A, Miceli AA. New weapon in the fight against postcardiac surgery muscle catabolism. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 2017, 153(2), 379-380.‏
  31.  Ensiye R, Oliveira R, Behrooz Sarvari F, Faeze M, Hadi Mohammadi NS. Virtual reality training and pain neuroscience plus motor control on pain, disability, health, and quality of life of women with non-specific chronic back pain. 2024; 15 (1): 38-45.‏
فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی
دوره 15، شماره 1
بهار 1405
صفحه 30-41