فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

تاثیر توانبخشی دهلیزی بر بهبود گیجی و عدم تعادل ناشی از بیماری منییر مزمن: مرور روایتی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
گلناز مرادی پور 1
یونس لطفی 2
مهنا جوانبخت 3
1 دانشجوی دکترای گروه شنوایی شناسی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
2 استاد گروه شنوایی شناسی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
3 استادیار گروه شنوایی شناسی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران
10.22038/jpsr.2026.88801.2713
چکیده
هدف:
بیماری منییر یکی از اختلالات مزمن و ناتوان‌کننده گوش داخلیست که با علائمی همچون سرگیجه، عدم تعادل، وزوز گوش و کاهش شنوایی همراه است. با توجه به ماهیت مزمن این بیماری و تأثیر آن بر کیفیت زندگی بیماران، استفاده از مداخلات توانبخشی به‌ویژه توانبخشی دهلیزی ( Vestibular Rehabilitation) مورد توجه قرار گرفته است. هدف از این مطالعه مروری، بررسی تأثیر توانبخشی دهلیزی بر بهبود گیجی و عدم تعادل بیماران مبتلا به بیماری منییر مزمن است.
روش بررسی:
در این مطالعه مروری، مقالات منتشر شده از پایگاه‌های اطلاعاتی PubMed، Google Scholar و Science Direct بین سال‌های 2000 تا 2024 مورد بررسی قرار گرفتند. کلید واژه های مورد استفاده شامل "توانبخشی دهلیزی"، "بیماری منییر"، "سرگیجه" و "گیجی" بودند. از مجموع 1135 مقاله بررسی‌ شده، طبق رهنمود PRISMA و با لحاظ کردن معیارهای ورود و خروج، در غربالگری اولیه چکیده و عنوان 265 مورد تکراری ، 720مورد غیر مرتبط و دارای عدم ارتباط مستقیم با موضوع و 107 مورد متن کامل به زبان انگلیسی نداشتند و 32 مورد هم فاقد گزارش داده های کمی کیفی بودند و در نهایت 11 مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند.
یافته‌ها:
نتایج نشان داد که توانبخشی دهلیزی باعث کاهش شدت و دفعات سرگیجه، بهبود تعادل و افزایش کیفیت زندگی بیماران مبتلا به منییر شده است. همچنین ترکیب این مداخلات با فناوری‌هایی همچون واقعیت مجازی و مداخلات روان‌شناختی همچون درمان شناختی-رفتاری، اثربخشی مداخلات را افزایش داده است، بعلاوه اثرات این درمان‌ها در پیگیری‌های بلندمدت نیز عموماً پایدار گزارش شده است.
نتیجه‌گیری:
توانبخشی دهلیزی می‌تواند به‌عنوان یک مداخله غیردارویی و مؤثر در کنترل علائم بیماری منییر در فاز مزمن در نظر گرفته شود. با توجه به نتایج مثبت این مداخلات، توصیه می‌شود که توانبخشی دهلیزی به‌صورت منظم و با برنامه‌ای هدفمند در برنامه درمانی بیماران مبتلا به منییر مزمن گنجانده شود. انجام مطالعات آینده‌نگر با طراحی‌های قوی‌تر و دوره‌های پیگیری طولانی‌تر می‌تواند شواهد موجود را تقویت کند.
کلیدواژه‌ها
بیماری منییر
توانبخشی دهلیزی
سرگیجه
عدم تعادل
موضوعات
  1. Minor LB, Schessel DA, Carey JP. Meniere's disease. Curr Opin Neurol. 2004; 17(1): 9-16.
  2. Sajjadi H, Paparella MM. Meniere's disease. Lancet. 2008; 372(9636):406-414.
  3. Pyykkö I, Nakashima T, Yoshida T, Zou J, Naganawa S. Meniere's disease: a reappraisal supported by a variable latency of symptoms and the MRI visualisation of endolymphatic hydrops. BMJ open. 2013; 3(2): e001555.
  4. Hallpike CS, Cairns H. Observations on the pathology of Meniere's syndrome. J Laryngology Otol. 1938; 53(10): 625-655.
  5. Merchant SN, Adams JC, Nadol Jr JB. Pathophysiology of Meniere's syndrome: are symptoms caused by endolymphatic hydrops?. Otol Neurotol. 2005; 26(1): 74-81.
  6. Foster CA, Breeze RE. Endolymphatic hydrops in Ménière’s disease: cause, consequence, or epiphenomenon?. Otol Neurotol. 2013; 34(7): 1210-1214.
  7. Goebel JA. 2015 Equilibrium Committee amendment to the 1995 AAO-HNS guidelines for the definition of Meniere’s disease. Otolaryngol Head Neck Surg. 2016; 154(3): 403-404.
  8. van Esch BF, van der Zaag-Loonen HJ, Bruintjes TD, van Benthem PP. Interventions for Menière's disease: protocol for an umbrella systematic review and a network meta-analysis. BMJ Open. 2016; 6(6): e010269.
  9. Nevoux J, Barbara M, Dornhoffer J, Gibson W, et al. International consensus (ICON) on treatment of Ménière's disease. Eur Ann Otorhinolaryngol Head Neck Dis. 2018; 135(1): S29-S32.
  10. Holgers KM, Finizia C. Health profiles for patients with Meniere′ s disease. Noise Health. 2001; 4(13): 71-80.
  11. Luxford E, Berliner KI, Lee J, Luxford WM. Dietary modification as adjunct treatment in Ménière’s disease: patient willingness and ability to comply. Otol Neurotol. 2013; 34(8): 1438-1443.
  12. van Esch BF, van der Scheer-Horst ES, van der Zaag-Loonen HJ, Bruintjes TD, van Benthem PP. The effect of vestibular rehabilitation in patients with Ménière’s disease: a systematic review. Otolaryngol Head and Neck Surg. 2017; 156(3): 426-434.
  13. McDonnell MN, Hillier SL. Vestibular rehabilitation for unilateral peripheral vestibular dysfunction. Cochrane database syst rev. 2015(1): CD005397.
  14. Edelman S, Mahoney AE, Cremer PD. Cognitive behavior therapy for chronic subjective dizziness: a randomized, controlled trial. Am J Otolaryngol.. 2012; 33(4): 395-401.
  15. Lotfi Y, Javanbakht M, Sayaf M, Bakhshi E. Modified clinical test of sensory interaction on balance test use for assessing effectiveness of Epley maneuver in benign paroxysmal positional vertigo patients rehabilitation. Aud Vestib Res. 2018; 27(1): 12-18.
  16. Shaabani M, Shahrokhi A, Soufinia B, Javanbakht M, Bakhshi E. The effect of vestibular rehabilitation on dizziness and headache in patients with vestibular migraine. Aud Vestib Res. 2019; 28(3).
  17. Lotfi Y, Bakhshi E, Jahangard A. Survey of the Effects of Supervised vs Home-based Vestibular Rehabilitation in Patients with Unilateral Vestibular Hypofunction Based on VOR Gain. Sci J Rehabil Med. 2017; 6(2): 19-26.
  18. Alyahya D, Kashoo FZ. Perception, knowledge, and attitude of medical doctors in Saudi Arabia about the role of physiotherapists in vestibular rehabilitation: a cross-sectional survey. Peer J. 2022; 10: e13035.
  19. Hsu SY, Fang TY, Yeh SC, Su MC, et al. Three-dimensional, virtual reality vestibular rehabilitation for chronic imbalance problem caused by Ménière’s disease: a pilot study. Disabil Rehabil. 2017; 39(16): 1601-1606.
  20. Garcia AP, Ganança MM, Cusin FS, Tomaz A, et al. Vestibular rehabilitation with virtual reality in Ménière's disease. Braz J Otorhinolaryngol. 2013; 79(3): 366-374.
  21.  Liu JL, Liu JG, Chen XB, Liu YH. The benefits of betahistine or vestibular rehabilitation (Tetrax biofeedback) on the quality of life and fall risk in patients with Ménière's disease. J Laryngol Otol. 2020;134(12): 1073-1076.
  22. Hahn I, Sejna K, Stolbova, Ales Cocek A. Visuo-vestibular biofeedback in patients with peripheral vestibular disorders. Acta Otolaryngol. 2001; 121(545): 88-91.
  23. Cui Q, Wang R, Yan J, Liu F, et al. Vestibular rehabilitation in patients with vestibular peripheral vertigo. Lin Chuang er bi yan hou tou Jing wai ke za zhi= J Clin Otorhinolaryngol Head Neck Surg. 2022; 36(3): 217-221.
  24. Gottshall KR, Hoffer ME, Moore RJ, Balough BJ. The role of vestibular rehabilitation in the treatment of Meniere's disease. Otolaryngol Head Neck Surg. 2005; 133(3): 326-328.
  25. Perez N, Santandreu E, Benitez J, Rey-Martinez J. Improvement of postural control in patients with peripheral vestibulopathy. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2006; 263(5): 414-420.
  26. Pirasteh E, Hamzehpour F, Sharafi Z, Dashti Khavidaki G. The Effect of Vestibular Rehabilitation in the Treatment of Unilateral Meniere’s Disease. J Paramed Sci Rehabil. 2024; 12(4): 7-13.
  27. Jafarzadeh S, Golrokhian Sani MR. Long term medical treatment and vestibular rehabilitation in a patient with complicated active bilateral Meniere’s disease. J Rehabil Sci Res. 2019; 6(1): 47-50.
  28. Pyykkö I, Pyykkö N, Zou J, Manchaiah V. Does the self-training in Ménière’s disease fit the disease characteristics and help alleviate the balance problems?. J Int Adv Otol. 2022; 18(1): 25.
  29. Cusin FS, Ganança MM, Ganança FF, Ganança CF, Caovilla HH. Balance Rehabilitation Unit (BRU TM) posturography in Menière's disease. Braz J Otorhinolaryngol. 2010; 76: 611-617.
  30. Zhuang Y, Wu P, Li W, Xi S. he effectiveness of vestibular rehabilitation in Meniere's disease patients with chronic imbalance. J Clin Otorhinolaryngol Head Neck Surg. 2022; 36(9): 675-678.
  31. Whitney SL, Rossi MM. Efficacy of vestibular rehabilitation. Otolaryngol Clin North Am. 2000; 33(3): 659-72.
  32. Gottshall KR, Topp SG, Hoffer ME. Early vestibular physical therapy rehabilitation for Meniere's disease. Otolaryngol Clin North Am. 2010; 43(5):1113-1119.
  33. van Esch BF, van der Scheer-Horst ES, van der Zaag-Loonen HJ, Bruintjes TD, van Benthem PP. The effect of vestibular rehabilitation in patients with Ménière’s disease: a systematic review. Otolaryngol Head Neck Surg. 2017; 156(3): 426-434.
  34. Matsumura M, Murofushi T. Vestibular rehabilitation after vestibulopathy focusing on the application of virtual reality. Journal of Otorhinolaryngology, Hearing and Balance Medicine. 2021; 2(2): 5.
فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی
دوره 15، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 209-199