فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی

ارتباط شاخص های زبانشناسی در اقلیم های گرم و سرد با مفاهیم مرتبط در طب سنتی ایرانی: یک تئوری ‏میان رشته‌ای

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
علی عبداللهی نژاد 1
شهلا شریفی 2
علیرضا درخشان 3
ماندانا نوربخش 4
1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران ‏
2 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استادیار گروه طب ایرانی، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران
4 دانشیار گروه زبان‌شناسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهرا تهران، تهران، ایران
10.22038/jpsr.2022.58701.2272
چکیده
هدف:
مفاهیم مطرح شده در طب ایرانی،‌ به عنوان یکی از سیستم های کل نگر در طب مکمل و جایگزین، دارای ارتباطی تنگاتنگ با سایر رشته های علوم می باشد. نهادینه سازی رویکرد سازمان بهداشت جهانی مبنی بر استفاده از ظرفیت مکاتب طب سنتی، مستلزم رویکرد آکادمیک میان رشته ای به این حوزه می باشد. در طب ایرانی تغییر کیفیت گرمی و سردی می تواند منجر به تغییر کیفیت در ویژگی های گفتاری گردد . یکی از مصداق های این تغییر کیفیات، تغییر دمای بیرونی ناشی از تفاوت های اقلیمی است. از آنجاکه براساس فرضیۀ طب ایرانی، ویژگی‌ های اقلیمی می ‌تواند بر کیفیت گرمی و سردی و در نتیجه میزان تبادل هوا ترویح و در نهایت بر کیفیاتِ صوت و گفتار مؤثر باشد، پژوهش حاضر، با رویکردی قیاسی، تلاش دارد تا با یافتن شواهدی، به رد یا پذیرش این فرضیه بپردازد
روش بررسی:
ابتدا کتب مرجع طب سنتی ایرانی شامل قانون، کامل الصناعه، ذخیره خوارزمشاهی مورد بررسی قرار گرفتند و مطالب مرتبط با موضوع گفتار و مزاج استخراج گردید. سپس جستجو در پایگاه های داده پزشکی و موتورهای جستجو از جمله PubMed و Google Scholar  و همچنین پایگاه های داده زبان شناسی صورت پذیرفت.
یافته ‌ها:
نتایج حاصل، نشان می دهد در شرایطی که طبق مبانی طب ایرانی منجر به افزایش کیفیت گرمی می شود، زبان ‌های دارای واج‌ های درون‌سوی مکیده و نُچ‌آواها و همچنین حلقی ‌های ناسوده و همخوان‌ های واک‌دار نفس‌آلود تمرکز بیشتری دارند. علاوه بر این، گرایش بیشتر‌ تمرکز طیف زبان‌ های سرنمون هجاباز و زبان‌ های دارای بیشتر‌ین بسامد واژه ‌های منتهی به واج /h/ در مناطق گرم زمین می ‌باشد. در طرف مقابل نیز، تمرکز طیف زبان ‌های سرنمون هجابسته و زبان‌ های دارای پدیدۀ کامی‌شدگی در شرایط و مناطقی که منجر به افزایش کیفیت سردی می شود، بیشتر است.
نتیجه ‌گیری:
یافته های این پژوهش در راستای تئوری اولیه مطرح شده مبنی بر تاثیر کیفیات گرمی و سردی به عنوان یک متغییر بیرونی بر ویژگی‌ های گفتار می باشد. این نتایج، می ‌تواند مؤیدی بر فرضیه پژوهش حاضر درمورد احتمال ارتباط ویژگی ‌های گفتاری بر اساس کیفیات گرمی و سردی از دیدگاه طب ایرانی باشد هرچند عوامل مخدوشگر دیگری هستند که باید در مطالعات وسیع تر مورد ارزیابی قرار گیرند.
کلیدواژه‌ها
زبان‌شناسی
گفتار
طب ایرانی (طب سنتی)
گرمی
سردی
مزاج
  1. Ahvazi A. Kamel al-Sena'a at-Tibbia. Tehran: Institute of islamic studies of Tehran university-McGill University; 2009.
  2. De Saussure F. Course in general linguistics. Columbia University Press; 2011: 600.
  3. Abu-Ali-Sina S. Qanoun. Tehran: Soroush publications; 2019.
  4. Gorgani E. Zakhirih- e- Kharazm- Shahi. tehran: Iranian Academy of Medical Sciences; 2001.
  5. Croft W, Kemmer S, Denning K. Studies in Typology and Diachrony. Philadelphia: John Benjamins Publishing Company; 1990: XI.
  6. Tsohatzidis SL. Meanings and Prototypes: Studies in Linguistic Categorization. London Routledge; 2014: 61.
  7. Samareh Y. Ava-shenasy-e Zaban-e Farsi (Ava-ha va Sakht-e Avaee-ye Haja). Tehran: Nashr-e Markaz; 2009: 49.
  8. Nourbakhsh M. Uvular Consonant in Standard Persian. Journal of Language Research (Zabanpazhuhi) 2015; 10(15): 151-170.
  9. Fought J, Munroe R, Fought C, Good E. Sonority and Climate in a World Sample of Languages: Findings and Prospects. Cross-Cultural Research 2004; 38(1): 27-51.
  10. Munroe RL, Munroe RH, Winters S. Cross-cultural correlates of the consonant-vowel (CV) syllable. Cross-Cultural Research 1996; 30(1): 60-83.
  11. Maddieson I, Coupé C, editors. Human language diversity and the acoustic adaptation hypthesis: Acoustical Society of  America 2015; 25(1): 1-13.
  12. Maddieson I. Language adapts to environment: Sonority and temperature. Frontiers in 2018; 3(1): 28.
  13. Everett C. Languages in drier climates use fewer vowels. Frontiers in psychology 2017; 8(1): 1-15.
  14. Sandage M, Connor N, Pascoe Vocal Function and Upper Airway Thermoregulation in Five Different Environmental Conditions. J Speech Lang Hear Res 2014; 57(1): 16-25.
  15. 1000 most common words [Internet]. 2021. Available from: https:// 1000 mostcommonwords .com.
  16. Abu-Ali-Sina S. Makharej-al-Horouf. Tehran: Bonyad Farhang Iran; 1970.
  17. Annual Average Temperature Map. [Internet]. 2021. vailable from: http://berkeleyearth.org
  18. The World Atlas of Language Structures (WALS) [Internet]. 2021. Available from: https://wals.info.
  19. Ladefoged P, Maddieson I. The Sounds of the World's Languages. UK: Blackwell Publishers Inc.; 1996: 37.
  20. linguistic maps [Internet]. 2021. Available from: https://linguisticmaps.tumblr.com.
  21. Haghshenas A. Ava-Shenasy. Tehran: Nashr-e Agah; 2014: 46.
  22. Ladefoged P. A Course in Phonetics. USA: Thomson Wadsworth; 2006: 166.
فصلنامه علمی- پژوهشی علوم پیراپزشکی وتوانبخشی
دوره 10، شماره 4
زمستان 1400
صفحه 114-131